سه ضلع بحران بازار لوازم خانگی :: افق میهن

در حالی که بازار لوازم خانگی در ماه های اخیر با افزایش شدید قیمت ها مواجه بوده است، اما آمارها حکایت از تشدید رکود در این بازار دارد. به طوری که از اسفند قیمت ها از سال گذشته رشد قابل توجهی داشته است، اما تقاضا به شدت کاهش یافته است. فعالان صنفی می گویند این رکود در ۱۰ تا ۱۵ سال گذشته بی سابقه بوده و حتی بنگاه ها نیز قدرت خرید خود را از دست داده اند.

به گزارش افق میهن، در این میان مدیران شهر لوازم خانگی می گویند؛ اردیبهشت در ماه شرایط بازار همچنان قابل قبول بود و خرید و فروش نسبتا عادی بود اما از خرداد کاهش تقاضا در این ماه شدیدتر شد. این کاهش فروش در حالی رخ داده است که قیمت کالاها نسبت به سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است و مقایسه درآمد ریالی دیگر معیار مناسبی برای ارزیابی عملکرد بازار نیست.

به گفته آنها، امروزه تعداد کالاهای فروخته شده مهمتر از ارزش ریالی فروش است. چرا که رشد قیمت ها باعث شده درآمد اسمی افزایش یابد اما حجم واقعی معاملات کاهش یافته است.

به همین دلیل سیاست ارزیابی فروش از شاخص ریالی به شاخص عددی تغییر می یابد تا تصویر دقیق تری از وضعیت بازار به دست آید.

افزایش قیمت با درآمد خانوار همخوانی ندارد

فعالان بازار معتقدند؛ مهمترین مشکل امروز شکاف بین قیمت کالا و درآمد خانوار است. در حالی که قیمت بسیاری از لوازم خانگی در یک سال گذشته ده ها میلیون تومان افزایش یافته است، درآمد بسیاری از مردم متناسب با این رشد افزایش نیافته است. نتیجه چنین وضعیتی کاهش خریدهای غیر ضروری و به تعویق انداختن تصمیم برای تعویض لوازم خانگی است.

به گفته مدیران فروشگاه، امروزه بیشتر مشتریان تنها زمانی برای خرید مراجعه می کنند که دستگاهی از کار افتاده باشد یا خانواده ای در آستانه ازدواج باشند. خرید به دلیل تنوع یا بازسازی خانه سهم بسیار کمتری در بازار نسبت به گذشته دارد.

هزینه حمل و نقل به یکی از عوامل اصلی گرانی تبدیل شده است

علاوه بر افزایش قیمت مواد اولیه، هزینه حمل و نقل نیز به یکی از مهمترین عوامل رشد قیمت محصول نهایی تبدیل شده است. مدیران شهر لوازم خانگی با استناد به اطلاعات تولیدکنندگان می گویند قیمت تمام شده واردات قطعات نسبت به گذشته چندین برابر شده است و این موضوع مستقیماً بر قیمت محصولات داخلی تاثیر می گذارد.

بخش قابل توجهی از قطعات مورد نیاز کارخانه‌های تولیدی همچنان از خارج تامین می‌شود و هرگونه افزایش هزینه حمل و نقل یا اختلال در زنجیره تامین، قیمت نهایی کالا را افزایش می‌دهد. از دیدگاه فعالان بازار، مصرف کننده تنها شاهد کاهش نرخ ارز است، اما اطلاعات دقیقی از افزایش سایر هزینه های تولید ندارد.

مواد اولیه هنوز گران است

به گفته مدیران این مجموعه، بسیاری از تولیدکنندگان از افزایش قیمت مواد اولیه به ویژه انواع مواد پتروشیمی و پلاستیکی مورد استفاده در تولید قطعات گلایه دارند. همچنین قیمت برخی از ورق ها و مواد فولادی مورد استفاده در صنعت لوازم خانگی همچنان بالاست و این موضوع برای کاهش قیمت از شرکت سازنده اجازه می گیرد.

فعالان بازار تاکید می کنند؛ اگرچه برخی از مواد اولیه در داخل کشور تولید می شود، اما قیمت تمام شده آنها نیز افزایش یافته و فشار مضاعفی بر زنجیره تولید وارد می کند.

برخورد با فروشندگان با محدودیت فروش

یکی از مهم ترین چالش هایی که شهر لوازم خانگی با آن مواجه است، فعالیت واسطه هایی است که از شرایط فروش اقساطی برای کسب سود استفاده می کنند. مدیران این مجموعه می گویند؛ در گذشته برخی کالاها را به صورت اقساطی خریداری می کردند و بلافاصله آن را با قیمت کمتری در بازار عرضه می کردند. اقدامی که به اعتبار فروشگاه لطمه می زند و قیمت بازار را بر هم می زند.

برای جلوگیری از تکرار این وضعیت، فروش هر کالا محدود به کد ملی و تحویل فوری کالا نیز حذف شد. اکنون کالا فقط به آدرس مصرف کننده نهایی ارسال می شود و فروش به برخی از مناطق عمده فروشی یا مراکز معروف خرید و فروش مجدد انجام نمی شود.

تجربه کار با واسطه ها

مدیران فروشگاه ها از شناسایی چندین شبکه واسطه و تشکیل پرونده قضایی علیه آنها خبر می دهند. به گفته آنها، برخی از واسطه ها حتی از رانندگان یا فروش وام برای خرید کالاها به مقدار زیاد استفاده کرده و سپس محصولات را در بازار آزاد به فروش می رساندند.

به گفته آنها، ادامه این روند نه تنها به نفع مصرف کننده نیست، بلکه باعث به هم خوردن تعادل بازار و ایجاد رقابت ناسالم بین فروشندگان می شود.

حفظ اعتبار مهمتر از سود کوتاه مدت است

مدیران شهر لوازم خانگی تاکید می کنند؛ این مجموعه حاضر به پذیرش هیچ نوع رقابتی برای افزایش فروش نیست. به گفته آنها رعایت اصول قیمت گذاری، عرضه کالا به مصرف کنندگان واقعی و جلوگیری از فعالیت دلالان از جمله خطوط قرمز مجموعه است. حتی اگر این سیاست ها در کوتاه مدت منجر به کاهش سود شود.

آنها معتقدند؛ حفظ اعتماد مشتری و ثبات بازار در بلندمدت ارزش بیشتری نسبت به کسب درآمد موقت دارد و به همین دلیل سیاست‌های فروش به گونه‌ای تنظیم می‌شوند که کالا مستقیماً به دست مصرف‌کننده نهایی برسد.

مدیران این فروشگاه زنجیره ای معتقدند؛ بازار لوازم خانگی همچنان با چالش های جدی مواجه است و تا زمانی که قدرت خرید خانوارها افزایش نیابد و هزینه های تولید کاهش نیابد نمی توان انتظار بازگشت به رونق پایدار را داشت.

اما استفاده از فروش اقساطی هدفمند، کنترل فعالیت واسطه ها و ارائه مشوق های خرید از جمله ابزارهایی است که می تواند بخشی از رکود موجود را کاهش داده و امکان دسترسی به کالاهای مورد نیاز مصرف کنندگان واقعی را حفظ کند.