محققان: تخمک زنان در آخرین لحظات لقاح در گزینش اسپرم برنده بسیار سختگیر میشود
دانشمندان دانشگاه استکهلم در سوئد می گویند که تخمک های زنان در مرحله نهایی لقاح در بین اسپرم ها بسیار سختگیرانه و افق میهنی است. این تحقیق نشان داد که تخمک با آزادسازی مواد شیمیایی خاص، تنها اسپرم هایی را جذب می کند که از نظر ژنتیکی با آنها سازگارتر است و فرقی نمی کند که این اسپرم متعلق به شریک زندگی آنها باشد یا غریبه. محققان می گویند که این رفتار بیولوژیکی در واقع آخرین فرصت یک زن برای افق میهن بهترین ژن ها برای تولید نسلی با سیستم ایمنی قوی تر است.
مکانیسم این افق میهن از طریق ترشحات شیمیایی در مایع فولیکولی انجام می شود که مانند یک دنباله شیمیایی یا به قول دانشمندان “خرده سوخاری راهنما” است و اسپرم را به تخمک فرا می خواند.
این جاذبه های شیمیایی به قدری دقیق عمل می کنند که تنها حدود هجده درصد از اسپرم ها موفق به شناسایی این مسیر می شوند. هنگامی که اسپرم های افق میهن شده این سیگنال را دریافت می کنند، الگوی شنای آنها تغییر می کند و با قدرت و سرعت بیشتری به سمت هدف می روند.
هدف نهایی این افق میهن دقیق یافتن اسپرم هایی است که تنوع بالایی در “مجموعه سازگاری بافتی اصلی” (MHC) دارند. این ژن ها مسئول مبارزه با عفونت ها و بیماری ها در بدن هستند و هر چه تنوع آنها بین والدین بیشتر باشد، کودک در برابر طیف وسیع تری از عوامل بیماری زا مقاوم تر خواهد بود.
در این مطالعه، محققان نمونههای باقیمانده از 16 زوج را که تحت درمانهای باروری قرار گرفتند، بررسی کردند. محققان انتظار داشتند که “اثر جفت” را ببینند، به این معنی که یک تخمک زن بیشتر پذیرای اسپرم شریک زندگی خود است، اما در نیمی از موارد، تخمکها بیشتر پذیرای اسپرم یک غریبه بودند. محتمل ترین توضیح این است که تخمک ها به دنبال سازگاری ژنتیکی بیشتری هستند و برای آنها فرقی نمی کند که این اسپرم از طرف شریک یا شخص دیگری باشد.
فرآیند دشوار افق میهن اسپرم توسط تخمک زنان
فرآیند رسیدن اسپرم به تخمک یک مسیر مسابقه ای دشوار و حذفی است که در آن دستگاه تناسلی زن به عنوان یک مانع دفاعی عمل می کند. مایعات داخلی به سمت پایین جریان می یابد و اسپرم را مجبور می کند در جهت مخالف شنا کند و سیستم ایمنی بدن زن بسیاری از این سلول ها را به عنوان مهاجمان خارجی از بین می برد.
در میان دهها میلیون اسپرم ورودی، تنها حدود 250 اسپرم به تخمک میرسند و در نهایت فقط تعداد کمی، حدود 20 تا 30 سلول، در هر لحظه پتانسیل باروری واقعی را دارند. محققان میگویند در دو سانتیمتر آخر این سفر دشوار، تخمک از سیگنالهای خود برای تعیین اینکه کدام اسپرم باید حرکت کند و کدام باید متوقف شود، استفاده میکند.
کشف این که تخمک ها کنترل مستقیمی بر سرنوشت لقاح دارند، می تواند معمای 30 درصد موارد ناباروری را که تاکنون علت خاصی برای آن پیدا نشده است، حل کند. اگرچه برخی از دانشمندان بر این باورند که این یافته ها در حال حاضر در مرحله آزمایشگاهی است و نباید برای زوج هایی که تحت درمان های فعلی مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF) هستند، نگرانی ایجاد کند، اما بدون شک، درک عمیق تر از تعامل بین تخمک و اسپرم، مسیرهای جدیدی را در پزشکی باروری باز خواهد کرد.
یافته های این تحقیق در مجله Proceedings of the Royal Society منتشر شده است.
منبع: دیجیاتو
