مطالعه جدید: میکروپلاستیک‌ها در برخورد با آب فعال و آسیب‌زا می‌شوند
محققان دانشگاه کلمبیا و دانشگاه کالیفرنیا در برکلی در مطالعه‌ای جدید اعلام کردند که میکروپلاستیک‌ها و نانوپلاستیک‌ها برخلاف تصور عموم، ذرات خنثی و بی‌اثر نیستند، اما در صورت تماس با آب از نظر شیمیایی فعال می‌شوند و اثرات مخربی ایجاد می‌کنند که به بافت‌های بیولوژیکی آسیب می‌رساند. این یافته ها مکانیسم ناشناخته ای را نشان می دهد که چگونه ذرات میکروپلاستیک می توانند به طور مستقیم سلامت اندام های حیاتی انسان و حیوانات را تهدید کنند.
پلاستیک ها از دیرباز به دلیل خنثی بودن شیمیایی به عنوان ماده ای ایمن در نظر گرفته می شدند و برای بسته بندی مواد غذایی، بطری های نوشیدنی و تولید اسباب بازی های کودکان استفاده می شدند. با این حال، هنگامی که پلاستیک خرد می شود و به ابعاد میکرو و نانو تبدیل می شود، نسبت سطح به حجم آن جهش شدیدی پیدا می کند و حجم بسیار وسیع تری از مواد در معرض محیط اطراف قرار می گیرد. به گفته محققان، این سطح تازه ایجاد شده ساختار آب اطراف خود را تغییر می دهد و باعث تشکیل مولکول های پرانرژی و مخربی به نام «گونه های فعال اکسیژن» (ROS) می شود که نقش مهمی در آسیب سلولی دارند.
خطرات بیولوژیکی میکروپلاستیک ها
این فرآیند از نظر سلامت انسان بسیار مهم است، زیرا نزدیک به ۵۰ درصد حجم خون و بین ۶۰ تا ۸۰ درصد فضای داخلی هر سلول از آب تشکیل شده است. ورود ذرات پلاستیک به جریان خون یا محیط سلولی به این معنی است که میکروپلاستیک ها از نظر شیمیایی در این بسترهای مایع فعال می مانند و شروع به واکنش می کنند.
تیم تحقیقاتی دانشگاه کلمبیا قبلاً در مطالعه ای در سال ۲۰۲۴ بر اساس فناوری تصویربرداری لیزری کشف کرده بود که هر لیتر آب معدنی و بطری های بسته بندی به طور متوسط ۲۴۰۰۰۰ ذره نانوپلاستیک را حمل می کند. عددی که ۱۰ تا ۱۰۰ برابر بیشتر از تخمین های قبلی بود. گزارش‌های بعدی نیز ارتباط بین قرار گرفتن در معرض ذرات پلاستیک و بروز حملات قلبی، سکته مغزی، زوال عقل و تومورهای مغزی را ثابت کردند، اما با توجه به فرضیه عدم فعالیت پلاستیک، نحوه شروع این آسیب‌ها هنوز مشخص نبود.
مطالعات آزمایشگاهی انجام شده توسط دانشمندان دانشگاه برکلی نشان داد که مولکول های آب در تماس با سطوح آبگریز پلاستیک تغییر می کنند. این تماس محیطی را ایجاد می کند که انتقال الکترون را تسریع می کند و مولکول های هیدروکسید فعال تولید می کند.
درک این برهمکنش شیمیایی می تواند مبنایی برای مهندسی مجدد ساختار پلیمری پلاستیک ها برای کاهش سمیت و واکنش پذیری آنها با آب باشد. با توجه به اینکه فعالیت های روزانه مانند شستن لباس ها، پساب کارخانه ها و حتی گرم کردن بطری های پلاستیکی در برابر نور خورشید و امواج مایکروویو، حجم عظیمی از میکروپلاستیک ها را وارد محیط زیست و بدن انسان می کند، شناسایی این مکانیسم گامی تعیین کننده برای جلوگیری از پیامدهای زیانبار بیولوژیکی این ذرات است.
منبع: دیجیاتو
