نزدیک‌شدن ایران به الگوی فقر افغانستان | کاهش شتاب تورم به دلیل کاهش قدرت خرید است

یک کارشناس اقتصادی با تاکید بر اینکه کاهش شتاب تورم در ماه های اخیر به دلیل کاهش قدرت خرید مردم و کاهش تقاضا در بازار بوده است، گفت: کاهش تورم در افغانستان نیز به دلیل فقر مردم این کشور و کاهش تقاضا است و متاسفانه کشور ما در حال تبدیل شدن به این وضعیت است.

افق میهن، مرتضی افگه، کارشناس اقتصادی در گفت وگو با خبرنگار ایلنا، در خصوص علائم ابرتورم در زندگی مردم و جامعه و همچنین اعلام بانک مرکزی برای کنترل شتاب تورم، گفت: ابرتورم زمانی اتفاق می افتد که نرخ تورم روزانه یا در بازه های زمانی بسیار کوتاه افزایش می یابد، جهش های شدید و مستمر قیمت ها به گونه ای است که مردم دیگر نمی توانند برای آینده برنامه ریزی کنند و شرایط سرمایه گذاری نمی شود.

وی افزود: با توجه به اینکه گفته می شود تورم شتاب گرفته است، باید توجه داشت که سیاست گذاران پولی و مالی داخلی در شرایط فعلی نقش فعالی در مدیریت بازارهای اقتصادی ندارند و بیشتر منفعل هستند. در حال حاضر متغیرهای فعال در اقتصاد کشور عمدتاً تحولات خارجی، رویدادهای بین المللی، سیاست خارجی، جنگ و همچنین مواضع مثبت و منفی احزاب مختلف است.

افکه ادامه داد: حتی اگر کاهش نرخ تورم صحت داشته باشد، بخش قابل توجهی از آن می تواند ناشی از کاهش قدرت خرید مردم و کاهش تقاضا باشد نه لزوماً نتیجه سیاست های پولی بانک مرکزی. مردم پول کافی برای خرید کالا ندارند و در نتیجه فشار تقاضا به بازار کاهش یافته است.

این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: امروز اجناس در بازار، فروشگاه ها و سوپرمارکت ها وجود دارد اما قیمت اجناس به قدری افزایش یافته که بسیاری از مردم توان خرید آن را ندارند. بنابراین، کاهش فشار تقاضا در مقایسه با عرضه، لزوماً به معنای بهبود شرایط اقتصادی یا افزایش قدرت برنامه ریزی مردم نیست.

وی تاکید کرد: کاهش تقاضا به معنای کاهش نیاز مردم نیست. بلکه در بسیاری از موارد ناشی از کاهش قدرت خرید است. برخی از ما می پرسیم که چرا افغانستان با وجود مشکلات فراوان تورم تک رقمی دارد؟ پاسخ این است که فقر در آن کشور زیاد است و با افزایش فقر، تقاضای موثر نیز کاهش می یابد و فشار کمتری بر بازار و قیمت ها وارد می شود. متاسفانه در حال نزدیک شدن به چنین شرایطی هستیم و کاهش تقاضا ناشی از کاهش قدرت خرید را نباید یک دستاورد سیاسی دانست.

در پاسخ به این سوال که اگر مردم قدرت خرید ندارند پس چرا در زمان ثبت نام خودرو یا عرضه اولیه در بورس تقاضای زیادی وجود دارد و حتی سایت ها با هجوم متقاضیان مواجه می شوند و همچنین چرا حجم سفرها زیاد است، گفت: این موارد را نمی توان ملاک و شاخصی برای سنجش میزان نقدینگی یا قدرت خرید کل جامعه در نظر گرفت.

وی افزود: یکی از اشتباهات رایج در ارزیابی شرایط اقتصادی ارزیابی وضعیت کل کشور بر اساس مشاهدات محدود و روزانه در اطراف محل سکونت مسئولان است. اینکه در تعطیلات تعداد زیادی از مردم به شمال سفر می کنند یا فروشگاه ها و پارک ها شلوغ هستند، به تنهایی نمی تواند نشان دهنده وضعیت اقتصادی کل جامعه باشد.

این کارشناس اقتصادی ادامه داد: کشور حدود 90 میلیون نفر جمعیت دارد و تنها بر اساس آنچه در تهران یا اطراف محل زندگی و کار خود می بینیم نمی توان وضعیت اقتصادی جامعه را ارزیابی کرد. اگر بخشی از مردم به بازار خودرو بروند، به هر حال بخشی از نقدینگی در جامعه وجود دارد. اما باید توجه داشت که بخشی از این نقدینگی ممکن است در دست عده محدودی از افراد بسیار ثروتمند باشد که توانایی تاثیرگذاری بر برخی بازارها و قیمت ها را دارند.

وی بیان کرد: از سوی دیگر ممکن است برخی افراد از سایر دارایی ها و پس انداز خود نیز برای حفظ سطح زندگی خود استفاده کنند. بنابراین رعایت برخی فعالیت های اقتصادی در جامعه به معنای برخورداری همه مردم از قدرت خرید مناسب نیست.

افکه با اشاره به سفرهای تفریحی مردم گفت: اینکه عده ای در ایام تعطیل به شمال سفر می کنند لزوما این سفرها نشانه رونق و قدرت خرید بالا نیست. بسیاری از این سفرها با چادر و با حداقل امکانات انجام می شود. حتی در ایام نوروز نیز بخشی از قشر متوسط ​​جامعه برای کاهش هزینه ها و اقامت در پارک ها، مدارس یا مکان های ارزان قیمت با خودروهای شخصی تردد می کنند.

وی افزود: بنابراین نمی توان خوشی ها و سرگرمی های مختصر مردم را نشانه داشتن وضعیت اقتصادی خوب دانست. ممکن است فردی مبلغ محدودی را برای چند روز مسافرت یا تفریح ​​خرج کند، اما این به هیچ وجه نشان دهنده میزان رفاه و قدرت خرید او در زندگی روزمره نیست.

این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: موضوع اصلی این است که ارزیابی وضعیت اقتصادی مردم بر اساس تحقیقات علمی، جامع و بی طرفانه در سراسر کشور انجام شود. اگر مسئولی قصد تصمیم گیری در مورد وضعیت اقتصادی جامعه را دارد باید با مطالعه دقیق و مبتنی بر داده مشخص کند که مردم در نقاط مختلف کشور چه میزان درآمد و قدرت خرید دارند نه اینکه صرفاً با مشاهده تعداد افراد اطراف خود قضاوت کنند.

وی خاطرنشان کرد: در صورت عدم بررسی کیفیت و سطح زندگی مردم و همچنین نحوه تامین مخارج آنها، مشاهده صرف حضور مردم در یک فروشگاه، مسافرت یا یک بازار خاص می تواند منجر به ارزیابی اشتباه از شرایط اقتصادی شود و در نهایت بر اساس این ارزیابی نادرست تصمیم گیری شود.