کشف مهم دانشمندان: پستانداران شاید توانایی مخفی برای بازسازی اندامها داشته باشند
انسان توانایی قابل توجهی در ترمیم بافت های آسیب دیده دارد، اما این توانایی با توانایی حیواناتی مانند سمندر و آکسولوتل که می توانند کل اندام ها را دوباره رشد دهند، فاصله زیادی دارد. با این حال، تحقیقات جدید نشان داده است که شاید پستانداران نیز نوعی توانایی پنهان در بازسازی اندام ها دارند.
تیمی از محققان به سرپرستی محققان دانشگاه A&M تگزاس توانستهاند واکنش بازسازی بافت را در موشهایی که یکی از انگشتان پا قطع شده است، القا کنند. به گفته محققان، اگرچه رشد مجدد “ناقص” بود، اما نتایج به دست آمده امیدوارکننده است.
این روش هنوز بر روی انسان آزمایش نشده است، اما با توجه به شباهت های بیولوژیکی بین پستانداران، این امکان وجود دارد که سلول های بدن انسان نیز در صورت دریافت دستورالعمل های مناسب، واکنش مشابهی از خود نشان دهند.
کلید اصلی این فرآیند استفاده از 2 پروتئین سیگنالینگ بوده است. پروتئین اول مواد اولیه لازم برای بازسازی را فراهم می کند و پروتئین دوم از این مواد برای ساخت بافت استفاده می کند. کن مونوکا، زیست شناس در دانشگاه A&M تگزاس، می گوید:
این فرآیند در واقع 2 مرحله دارد. “شما ابتدا سلول ها را از مسیر ساختن بافت اسکار منحرف می کنید و سپس به آنها سیگنال هایی می دهید که به آنها می گوید چه چیزی بسازند.”
به طور معمول، هنگامی که آسیب می بیند، بدن به طور پیش فرض بافتی را در محل زخم ایجاد می کند. سلول های فیبروبلاست به محل زخم فرستاده می شوند تا با تشکیل بافت آسیب را ترمیم کنند. این واکنش برای توقف خونریزی مفید است، اما در صورت از دست دادن اندامی به بازیابی آن کمکی نمی کند.
محققان می گویند در این مرحله، زمانی که فیبروبلاست ها در حالت فعال و پذیرنده هستند، اولین پروتئین سیگنال دهنده، فاکتور رشد فیبروبلاست 2 یا FGF2 وارد عمل می شود. در واقع، این پروتئین این سلول ها را دوباره برنامه ریزی می کند تا آماده تبدیل شدن به ساختار دیگری شوند.
ساختار جدید بلاستما نامیده می شود و توده موقت سلولی است که حیواناتی مانند سمندر از آن برای آماده سازی بافت برای رشد مجدد استفاده می کنند. این ساختار علاوه بر ترمیم زخم می تواند در جایگزینی اندام از دست رفته نقش داشته باشد. در مرحله بعد از پروتئین BMP2 برای رساندن پیام لازم به بلاستما برای شروع ساختن بافت استفاده می شود.
این درمان توانسته است استخوانها، تاندونها، رباطها و ساختار مفاصل آنها را در دهها آزمایش روی موشها بازسازی کند. اگرچه انگشتان بازسازی شده گاهی بدشکل یا کوچکتر از حد معمول بودند، اما تمام اجزای لازم وجود داشتند.
اگر چنین توانایی واقعا وجود داشته باشد و بتوان آن را تقویت کرد، پیامدهای آن برای درمان های پزشکی بسیار گسترده خواهد بود. البته هنوز راه زیادی تا آزمایش این روش بر روی انسان ها باقی مانده است. محققان باید مکانیسمهای بازسازی را با دقت بیشتری مطالعه کنند و همچنین راهی برای شبیهتر کردن اندامهای بازسازیشده به اندامهای از دست رفته پیدا کنند.
نتایج این تحقیق در Nature Communications منتشر شده است.
منبع: دیجیاتو
