افزایش قیمت شیر، سفره مردم و تولیدکننده واقعی را کوچکتر می‌کند
مدیر عامل اتحادیه تعاونی لبنیات کشور در گفت و گو با افق میهن گفت;
مدیرعامل اتحادیه تعاونی های لبنی کشور از افزایش قیمت شیر انتقاد کرد و معتقد بود که این تصمیم مورد حمایت کافی کارشناسان قرار نگرفته است. وی هشدار داد: افزایش قیمت لبنیات همراه با کاهش قدرت خرید خانوارها می تواند باعث کاهش سرانه مصرف لبنیات و افزایش فشار بر مردم و تولیدکنندگان واقعی شود. به گفته علی احسان ظفری، تصمیم گیری در مورد قیمت محصولات لبنی باید با مشارکت نهادهای ذیربط در حوزه حمایت از مصرف کننده، کشاورزی و سلامت انجام شود.
گزارش کردن اخبار بورسافزایش قیمت لبنیات در شرایطی افزایش یافته است که کاهش قدرت خرید خانوارها، پوشش هزینه های تولید و حفظ تقاضا در بازار به دغدغه های مهم این صنعت تبدیل شده است. در چنین شرایطی، هر تصمیم قیمتی می تواند بر دو طرف بازار یعنی تولید کننده و مصرف کننده تأثیر بگذارد. از یک سو هزینه های تولید باید پوشش داده شود، اما از سوی دیگر افزایش قیمت ها می تواند دسترسی خانوارها به محصولات ضروری مانند شیر و سایر لبنیات را محدود کند.
علی احسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونی های لبنی کشور در گفت و گو با افق میهن با انتقاد از روند تصمیم گیری در خصوص افزایش قیمت شیر، اظهار داشت: به نظر من افزایش قیمت شیر و تصمیمات اعلام شده در این زمینه خارج از حیطه کارشناسی بوده و با توجه به اینکه به یک طرفه بودن یک طرفه بیشتر توجه می شود، موضوع مصرف کننده و سایر شرایط محصول در نظر گرفته نشده است.
وی افزود: چنین تصمیمی نه تنها لزوماً به نفع تولید نیست، بلکه می تواند به بازار مصرف و در نهایت تولیدکنندگان واقعی آسیب وارد کند. تصمیم گیری در مورد قیمت باید با در نظر گرفتن تمام جنبه های زنجیره تولید و مصرف و نه تنها بر اساس منافع فعالان بازار اتخاذ شود.
ظفری با اشاره به تاثیر افزایش قیمت لبنیات بر خانوارها گفت: این افزایش قیمت می تواند تاثیر زیادی در کاهش مصرف داشته باشد.
وی ادامه داد: با کاهش قدرت خرید مردم سفره خانوارها کوچکتر می شود و یکی از اقلامی که ممکن است مصرف آن کاهش یابد لبنیات است که این موضوع در نهایت بر سرانه مصرف لبنیات در کشور تاثیر می گذارد.
مدیرعامل اتحادیه تعاونی های لبنی کشور همچنین با هشدار نسبت به تبعات احتمالی کاهش مصرف و تغییر مسیر تولید شیرخام، مدعی شد: جذابیت تولید و حذف تدریجی شیر خشک علاوه بر کاهش قدرت خرید مردم، می تواند زنجیره مصرف داخلی را نیز تحت فشار قرار دهد.
ظفری تصریح کرد: معتقدم برخی از ذینفعان افزایش قیمت انتظار دارند شرایطی پیش بیاید که مصرف داخلی لبنیات کاهش یابد و شیرخام به جای تامین بازار داخلی برای تولید شیرخشک مصرف شود و از کشور خارج شود. اگر مردم توانایی خرید ندارند، کاهش مصرف می تواند چنین روندی را تقویت کند.»
این اظهارات در حالی بیان می شود که ارزیابی دقیق رابطه بین قیمت شیرخام، تولید شیرخشک، صادرات و قاچاق احتمالی آن نیازمند اطلاعات به روز از میزان تولید، مصرف و جریان تجارت این محصولات است.
ظفری در خصوص برنامه دولت برای اجرای طرح شیر مدارس نیز گفت: در شرایطی که دولت برای اجرای طرح شیر مدارس برنامه ریزی می کند، افزایش قیمت ممکن است دستیابی به هدف بهبود دسترسی به شیر را با مشکل مواجه کند.
وی افزود: اگر قرار است مصرف لبنیات در جامعه تقویت شود، باید سیاست های ارتقای قیمت و تولید را به گونه ای تنظیم کرد که قدرت خرید مردم نیز در نظر گرفته شود. افزایش قیمت زمانی که درآمد خانوار محدود است می تواند با اهدافی مانند افزایش مصرف شیر و بهبود تغذیه دانش آموزان مغایرت داشته باشد.
رئیس هیأت مدیره اتحادیه تعاونی های لبنی کشور با تاکید بر اینکه نمی توان به موضوع قیمت شیر صرفاً به عنوان یک مبحث تجاری یا در ارتباط با هزینه های تولید نگاه کرد، تصریح کرد: با توجه به قیمت تمام شده شیر، نمی توان به موضوع قیمت شیر نگاه کرد. از آنجایی که این محصولات با عادات مصرف خانوار و سلامت عمومی مرتبط هستند، تصمیم گیری در مورد آنها باید با در نظر گرفتن اثرات اجتماعی و اقتصادی اتخاذ شود.
ظفری راهکار پیشنهادی خود را برای کاهش فشار بر مصرف کنندگان و تولیدکنندگان اینگونه بیان کرد: تصمیم گیری در این زمینه باید بر اساس کار کارشناسی باشد. وقتی تصمیمی بدون بررسی دقیق و بدون تمرکز بر منافع یک گروه خاص گرفته شود، جامعه متحمل عواقب آن می شود.»
وی ادامه داد: برای تصمیم گیری صحیح باید جمعی از کارشناسان و نمایندگان نهادهای ذیربط حضور داشته باشند؛ از جمله سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان، اداره بازرگانی داخلی وزارت جهاد کشاورزی، وزارت بهداشت و سایر نهادهای مسئول در این حوزه.
ظفری افزود: لازم است این موسسات با یک فرآیند کارشناسی مشترک شرایط تولید، هزینه ها، قدرت خرید مردم و تاثیر قیمت گذاری بر بازار را بررسی و سپس در مورد قیمت ها تصمیم گیری کنند. صرفاً بر اساس نظر بخشی از فعالان اقتصادی نمی توان تصمیمی با چنین تأثیری روی سفره مردم گرفت.»
وی با انتقاد از تصمیمات غیر جامع، تصریح کرد: این گونه تصمیمات می تواند به مصرف کننده آسیب برساند و شرایط را برای تولیدکنندگان واقعی پیچیده کند و راه حل این است که به همه جوانب مشکل نگاه شود و بر اساس ارزیابی کارشناسی و با حضور مسئولان مربوطه تصمیم نهایی گرفته شود.
همه اظهارات ظفری بر لزوم در نظر گرفتن همزمان دو سوی بازار لبنیات تاکید می کند: تولیدکننده باید هزینه های خود را برای حفظ فعالیت تامین کند و مصرف کننده باید فرصت خرید لبنیات را داشته باشد. در شرایطی که قدرت خرید خانوار تحت فشار است، افزایش قیمت بدون بررسی تاثیر آن بر تقاضا می تواند زمینه ای برای کاهش مصرف فراهم کند.
از سوی دیگر، قیمت گذاری تجویزی یا تصمیم گیری بدون در نظر گرفتن هزینه های واقعی تولید نیز می تواند بر عملیات کارخانه و ثبات تحویل تأثیر بگذارد. بنابراین سیاست شیر فقط افزایش یا تثبیت قیمت نیست. بلکه یافتن مکانیزمی است که با در نظر گرفتن هزینه های تولید، دسترسی خانوارها به این محصولات به شدت محدود نشود.
در همین چارچوب، پیشنهاد ظفری برای برگزاری جلسات کارشناسی با حضور نهادهای ذیربط می‌تواند مبنایی برای بررسی دقیق‌تر تأثیر تصمیم‌های قیمت‌گذاری باشد. با این حال، نتیجه چنین فرآیندی به شفافیت اطلاعات هزینه تولید، ارزیابی قدرت خرید مصرف‌کننده و پاسخگویی نهادهای تصمیم‌گیر بستگی دارد.
