نقشه جدید بارش و خشکسالی ایران؛ کدام استان‌ها پربارش و کدام مناطق خشک‌تر شدند؟

به گزارش خبرگزاری افق میهن، پایش مستمر شاخص های اقلیمی اعم از بارندگی، دما و شرایط خشکسالی یکی از مهم ترین ابزارهای ارزیابی شرایط آب و هوایی کشور است. این اطلاعات تصویر روشنی از روند تغییرات آب و هوا ارائه می دهد و مبنایی برای تصمیم گیری در بخش های مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیط زیست و مدیریت بحران است.

بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آنها با میانگین های بلندمدت امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاه مدت و بلندمدت را فراهم می کند و این داده ها علاوه بر نشان دادن وضعیت موجود، در پیش بینی خطرات احتمالی و برنامه ریزی برای کاهش اثرات خشکسالی یا مدیریت منابع آب نیز نقش موثری دارند.

در سال‌های اخیر تغییر الگوی بارندگی، افزایش نوسانات دما و وقوع دوره‌های متوالی خشکسالی اهمیت انتشار گزارش‌های اقلیمی را دوچندان کرده است که با تکیه بر داده‌های علمی و شبکه گسترده ایستگاه‌های هواشناسی، تصویر دقیقی از شرایط جوی و اقلیمی کشور ارائه می‌کند.

دسترسی به اطلاعات به روز شاخص های اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای متصدیان بخش کشاورزی، فعالان منابع طبیعی و حتی عموم مردم حائز اهمیت است، زیرا آگاهی از روند تغییرات اقلیمی می تواند نقش موثری در تصمیم گیری های روزانه و برنامه ریزی های بلند مدت داشته باشد.

گزارش وضعیت بارش، خشکسالی و دمای کشور در هفته سی و نهم سال زراعی جاری/ میانگین بارش همچنان کمتر از بلندمدت است.

صادق ضیائیان رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه در هفته سی و نهم سال زراعی جاری از ۲۵ تا ۳۱ خرداد اکثر مناطق یک سوم شمالی کشور شاهد بارندگی بوده اند، گفت: میانگین بارندگی استان خراسان رضوی ۰.۷ میلی متر بیشتر از میانگین بلندمدت بارندگی در هفته جاری بوده و با این حال میانگین بارندگی کشور نسبت به دوره بلندمدت ۱ میلی متر کمتر بوده است.

وی افزود: بیشترین بارندگی تجمعی در هفته جاری در ایستگاه های گش و کوهسرخ در استان خراسان رضوی به ترتیب ۴۲ و ۳۲.۲ میلی متر و در ایستگاه گوردیک عالیا در استان آذربایجان غربی ۳۳ میلی متر بوده است.

کم بارندگی در اکثر مناطق کشور؛ بارش نوسان در شمال و شرق

رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه کل انحراف بارندگی‌های تجمعی در هفته سی و نهم سال زراعی جاری را نسبت به مدت مشابه در دوره زمانی بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ نشان می‌دهد، اظهار داشت: با توجه به میانگین نقشه دریافتی در طول این هفته، در مقایسه با میانگین نقشه درازمدت این هفته، در هفته سی و نهم سال زراعی جاری، انحراف کل بارش‌های تجمعی را نشان می‌دهد. بارندگی در بیشتر مناطق کشور در محدوده نرمال تا زیر نرمال بوده است.

ضیائیان ادامه داد: استان‌های خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان، مازندران، گیلان، اردبیل، آذربایجان غربی و کرمان در برخی نقاط محدوده خود بیش از نرمال و در برخی نقاط کمتر از نرمال تا ۲۰ میلی‌متر بارندگی داشته‌اند.

وی گفت: استان‌های خراسان شمالی، گلستان، سمنان، تهران، البرز، قزوین، زنجان، آذربایجان شرقی، کردستان، اصفهان، چهارمحال، بختیاری و هرمزگان نیز در بخش‌هایی از محدوده خود تا ۲۰ میلی‌متر بارندگی کمتر از نرمال داشته‌اند و سایر استان‌های کشور در شرایط عادی قرار دارند.

خشکسالی در یک سوم شمالی؛ ترسلی در بخش هایی از جنوب و غرب کشور

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه وضعیت خشکسالی بر اساس شاخص کوتاه مدت موثر ۱۴ روزه (EDI) نشان می دهد که در این بازه زمانی اکثر استان های یک سوم شمالی کشور در شرایط خشکسالی ملایم تا متوسط قرار داشتند و سایر مناطق استان کرمان، استان کرمان، استان کرمان، استان کرمان در شرایط نرمال قرار داشتند. فارس، هرمزگان و سیستان و بلوچستان خفیف تا شدید بوده است

ضیائیان افزود: استان های خراسان شمالی، گلستان، اردبیل، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی، سمنان، تهران، البرز، قزوین، زنجان، مرکزی و کردستان در بخش هایی از محدوده خود خشکسالی خفیف تا متوسط ​​را تجربه کرده اند.

وی تصریح کرد: استان های خراسان رضوی، مازندران و گیلان در برخی نقاط منطقه خود خشکسالی خفیف تا شدید و در سایر نقاط خشکسالی خفیف تا متوسط ​​را تجربه کرده اند و سایر مناطق کشور در شرایط عادی قرار داشتند.

البرز بیش از حد نرمال گرم شد/ افزایش دما در کشور ادامه دارد

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی کشور افزود: نمودار و نقشه تفاوت میانگین دمای هفته سی و نهم سال زراعی جاری با میانگین دما در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ در هفته مشابه برای کشور و استان ها نشان می دهد که میانگین دمای کشور ۹ درجه افزایش یافته است.

ضیائیان تصریح کرد: بیشترین ناهنجاری مثبت در میانگین هفتگی دمای هوا مربوط به استان البرز با ۲.۳ درجه و کمترین آن در استان خوزستان با ۰.۳ درجه بوده و استان های کهگیلویه و بویراحمد، هرمزگان و بوشهر نسبت به میانگین بلندمدت خود تغییر دمای قابل توجهی نداشته اند.

بررسی مستمر شاخص های اقلیمی، علاوه بر نشان دادن وضعیت موجود، امکان ارزیابی روند تغییرات اقلیمی و اثرات آن بر منابع طبیعی و فعالیت های اقتصادی را فراهم می کند. تداوم این پایش ها زمینه ساز تصمیم گیری دقیق تر در حوزه های مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیط زیست خواهد بود.

تغییرات شاخص‌های بارش، دما و خشکسالی از جمله مهم‌ترین متغیرهایی هستند که می‌توانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و بنابراین تحلیل منظم این داده‌ها برای برنامه‌ریزی و مدیریت مخاطرات اقلیمی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از داده های علمی و به روز در تدوین سیاست های مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تاکید دارند. استفاده از این اطلاعات می تواند مبنایی برای افزایش تاب آوری در برابر مخاطرات اقلیمی و کاهش خسارات ناشی از نوسانات جوی باشد.

انتشار منظم گزارش های اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از شرایط آب و هوایی کشور، امکان نظارت دقیق بر روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم می کند و به تصمیم گیرندگان و افراد کمک می کند تا با درک بهتر شرایط، برنامه ریزی موثرتری برای آینده داشته باشند.