دانشمندان در واقعیت مجازی به انسانها بال دادند؛ واکنش مغز شگفتانگیز بود
زومیت: یک تحقیق جدید نشان می دهد که تجربه داشتن بال در واقعیت مجازی می تواند الگوهای فعالیت مغز انسان را تغییر دهد و نحوه پردازش اندام ها را تغییر دهد.
در یک مطالعه جدید، دانشمندان نشان دادهاند که تجربیات واقعیت مجازی میتوانند نحوه پردازش مغز انسان را تغییر دهند. به طوری که حتی اندام های غیر واقعی مانند “بال” نیز تا حدودی در مغز مشابه اندام های واقعی بدن پردازش می شوند.
واقعیت مجازی در سالهای اخیر به ابزاری مهم در علوم شناختی و پزشکی تبدیل شده است، اما یک مطالعه جدید نشان میدهد که تأثیر آن میتواند عمیقتر از آنچه قبلا تصور میشد، حتی به سطح تغییر الگوهای فعالیت مغز برسد.
به گزارش ScienceAlert، در یک مطالعه اخیر، گروهی از دانشمندان از دانشگاه عادی پکن و دانشگاه پکن در چین بررسی کردند که چگونه مغز انسان با تجربه داشتن اندام های کاملا غیر طبیعی مانند بال پرندگان در یک محیط واقعیت مجازی کنار می آید.
در این آزمایش 25 داوطلب حضور داشتند و طی یک هفته در چهار جلسه 30 دقیقه ای در محیط واقعیت مجازی شرکت کردند. در این جلسات شرکت کنندگان تمریناتی مانند پرواز در آسمان مجازی و عبور از حلقه های معلق را انجام دادند. در این محیط بالهای بزرگ و پر مانند به طور کامل جای دستان آنها را گرفته بود. یعنی مردم دیگر دست های خود را نمی دیدند و در عوض بال هایی را به جای اندام فوقانی تجربه می کردند. این بال ها برای شبیه سازی ویژگی های واقعی حرکت در هوا و اصول آیرودینامیک طراحی شده اند.
قبل از شروع تمرینات و پس از پایان دوره آموزشی، مغز شرکت کنندگان با استفاده از تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی (fMRI) اسکن شد تا تغییرات احتمالی در فعالیت مغز بررسی شود.
نتایج نشان داد که بخشی از مغز به نام قشر اکسیپیتال-تمپورال که در پردازش بصری اعضای بدن نقش دارد، پس از تجربه واقعیت مجازی، واکنش شدیدتری به مشاهده تصاویر بال های مجازی نشان می دهد. این قسمت از مغز در شرایط عادی انسان به طور ویژه برای شناسایی و پردازش اعضای بدن مانند دست ها و پاها تشکیل شده است. دانشمندان بر این باورند که این توانایی در انسان در طی صدها هزار سال تکامل شکل گرفته است تا مغز بتواند به سرعت اعضای خود و دیگران را شناسایی کند.
اما در این مطالعه مشخص شد که همین ناحیه مغز پس از تجربه واقعیت مجازی، واکنش مشابهی به بال ها و همچنین اعضای بدن نشان می دهد.
علاوه بر این، الگوهای فعالیت عصبی مرتبط با مشاهده بال ها بیشتر شبیه به الگوهای مرتبط با مشاهده دست انسان شد. به خصوص در نیمکره راست مغز که معمولاً در پردازش تصاویر مربوط به اندام هایی که نقش حرکتی دارند، فعال تر است.
همچنین ارتباط بین قشر اکسیپیتال-تمپورال و نواحی پیشانی-پسری مغز که در برنامه ریزی و کنترل حرکت نقش دارند، پس از تمرین تقویت شد. این نشان می دهد که تجربه واقعیت مجازی نه تنها بر ادراک بصری، بلکه بر شبکه های مرتبط با حرکت و هماهنگی نیز تأثیر گذاشته است.
محققان تاکید میکنند که نتایج به این معنا نیست که مغز انسان واقعاً بالها را بهعنوان بخشی از بدن پذیرفته است، بلکه به این معناست که الگوهای پردازش عصبی در مغز به شکلی شبیهتر به اعضای بدن تغییر کرده است، بدون اینکه مرز بین «بدن واقعی» و «ابزار یا جسم خارجی» کاملاً محو شود.
در علوم اعصاب، این با مفهوم انعطاف پذیری عصبی توضیح داده می شود. یعنی توانایی مغز برای تغییر و بازسازی اتصالات عصبی در پاسخ به تجربیات جدید. این ویژگی همان چیزی است که یادگیری، تسلط و حتی سازگاری با ابزارهای جدید را ممکن می کند.
تحقیقات قبلی نشان داده است که حتی هنگام استفاده از ابزارهایی مانند چوب یا پروتزهای مصنوعی، مغز هنوز آنها را به طور کامل به عنوان بخشی از بدن در نظر نمی گیرد. اما یافته های جدید نشان می دهد که تجربیات غوطه ور در واقعیت مجازی ممکن است این مرز ادراکی را تا حدی تغییر دهد.
دانشمندان بر این باورند که این یافته ها می تواند پیامدهای مهمی برای آینده داشته باشد. یکی از کاربردهای احتمالی آن، توانبخشی بیماران به ویژه افرادی است که دچار قطع عضو شده اند. همچنین ممکن است در آینده از واقعیت مجازی برای کمک به مغز برای یادگیری کنترل اعضای مصنوعی استفاده شود.
کانلین وی، روانشناس دانشگاه پکن، در توضیح این تحقیق می گوید که با گسترش استفاده از واقعیت مجازی در زندگی روزمره، لازم است بدانیم این فناوری چه تاثیری بر نحوه درک مغز از بدن و دنیای اطراف خواهد داشت.
