لیست تیم ملی برای جام جهانی در گذر زمان/عکس
معمولا در همه جای دنیا وقتی لیست تیم ملی منتشر می شود، همه صحبت ها به سمت خوب و بد می رود. کی باید می بود و کی نیست و کی نباید باشد اما اینجا ما در ایران با همه دنیا فرق داریم.
اینجا هر وقت لیست تیم ملی منتشر می شود همه سراغ تقویم و ماشین حساب می روند چون باید میانگین سنی بازیکنان را حساب کنیم و بدانیم تیم ملی ما چند ساله شده است! حتی در دوره امیر قلعه نویی که با شعار جوانگرایی روی کار آمد، نه تنها این روند متوقف نشد، بلکه خیلی بدتر هم شد.
آنها می گویند آمار و ارقام بهترین قاضی هستند، زیرا آنها بدون احساس قضاوت می کنند. با نگاهی به دوره های حضور ایران در جام جهانی و مقایسه جوان ترین و مسن ترین بازیکنان هر تیم به راحتی می توان به پیشرفت فوتبال ملی کشورمان در فاصله ۵۰ ساله بین اولین و آخرین حضور در جام جهانی پی برد.
آرژانتین در جام جهانی ۱۹۷۸ کمترین میانگین سنی تاریخ فوتبال ایران را در طول جام جهانی داشت. در تیمش ابراهیم قاسم پور – متولد ۲۰ شهریور ۱۳۳۶- با ۲۰ سال و ۹ ماه سن جوان ترین بازیکن فیکس هم بود. علی پروین نیز به عنوان کاپیتان تیم – متولد ۲۰ مهر ۱۳۲۵- با ۳۱ سال و ۸ ماه مسن ترین بازیکن ما بود.
در جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه که اولین صعود ما بعد از انقلاب اسلامی بود، ایویچ تیم را بست. در تیم خود مهدی مهدوی کیا – دومین متولد مرداد ۱۳۵۶- ۲۰ سال و ۱۰ ماه کوچکترین و نادر محمدخانی – اولین متولد شهریور ۱۳۴۲- با ۳۴ سال و ۹ ماه سن، مسن ترین بازیکن، هر دو در تیم اصلی هم بازی می کردند.
در جام جهانی ۲۰۰۶، برونکو تیم را به آلمان هدایت کرد و در آنجا نیز روی نیمکت بود. حسین کعبی – اولین متولد مهر ۱۳۶۴- با ۲۰ سال و ۸ ماه سن جوان ترین بازیکن آن تیم و علی دایی اولین متولد شد. فروردین ۱۳۴۸- با ۳۷ سال و سه ماه مسن ترین بازیکن
با آمدن کارلوس کی روش پروژه تغییر نسل آغاز شد. حاصل کار او صعودهای پیاپی به جام جهانی و در برزیل ۲۰۱۴ علیرضا جهانبخش – متولد ۲۰ مرداد ۱۳۷۲- با ۲۰ سال و ۱۰ ماه سن، جوان ترین بازیکن و رحمان احمدی – متولد ۸ مرداد ۱۳۵۹- با ۳۳ سال و ۱۰ ماه سن، مسن ترین بازیکن ما بود که البته بازی نکرد.
کی روش در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه دوباره این فهرست را زیر و رو کرد. سعید عزت اللهی – متولد ۱۰ مهر ۱۳۷۵- با ۲۱ سال و ۸ ماه سن جوان ترین بازیکن دوران ما و مسعود شجاعی متولد ۱۹ بود. خرداد ۱۳۶۳- با ۳۴ سال سن مسن ترین بازیکن البته در این مدت کاپیتان فقط عضو تیم بود و بازی نکرد.
و در نهایت در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، کارلوس که سه ماه قبل از جام به تیم ملی بازگشت و بلافاصله ۱۰ جوان را دعوت کرد، چاره ای جز انتخاب از لیست بلند بالا نداشت. تیمی را با خود برد که بارها گفت اگر زودتر می آمد این ۱۰ جوان جای ۱۰ بازیکن قدیمی را می گرفتند و جای آنها بازی می کردند. همون کاری که دوره قبل کرد و همه فهمیدن منظورش کیه!
در این دوره ابوالفضل جلالی – متولد ۵ تیر ۱۳۷۷- ۲۴ سال و ۴ ماه جوان ترین بازیکن ما بود و شجاع خلیل زاده – متولد ۲۴ اردیبهشت ۱۳۶۸- با ۳۳ سال و ۷ ماه مسن ترین بازیکن. البته فراموش نکنیم که اگر امید ابراهیمی مصدوم نمی شد، کیروش او را می برد و در آن صورت لقب مسن ترین بازیکن به شجاع نمی رسید.
و حالا به لیست امیر قلعه نویی برای جام جهانی ۲۰۲۶ آمریکا نگاه کنید؛ امیرمحمد رزاقی نیا – متولد ۲۲ فروردین ۲۰۰۵- ۲۰ سال و سه ماه جوان ترین بازیکن و شجاع خلیل زاده – متولد ۲۴ اردیبهشت ۱۳۶۸- این بار با ۳۷ سال و یک ماه دوباره عنوان مسن ترین بازیکن را به خود اختصاص داده است. رکوردی که در تاریخ فوتبال ایران و در دوران جام جهانی بی سابقه بود!
این آمار به عنوان نمونه ارائه شده و میانگین سنی تیم ملی در اخبار منتشر می شود. اما برای استفاده از این آمار ذکر دو نکته ضروری است; اول تمام دوره های حضور ایران در جام جهانی به جز ۲۰۲۲ قطر خرداد ماه شمسی برگزار می شود و سن بازیکنان بر این اساس محاسبه می شود. یعنی خرداد ۱۳۵۷، خرداد ۱۳۷۷، خرداد ۱۳۸۵، خرداد ۱۳۹۳، خرداد ۱۳۹۷ و اکنون خرداد ۱۴۰۵ و تنها دوره قبلی در آذر ما در سال ۱۴۰۱ به میدان رفتیم.
نکته دوم این است که سن بازیکنان بر اساس اسناد رسمی مانند شناسنامه و گذرنامه آنها محاسبه می شود و همه می دانیم که بسیاری از این بازیکنان شناسنامه جعلی دارند و از نظر فوتبالی جوان هستند. به عنوان مثال علی پروین متولد ۱۳۲۳، علی دایی متولد ۱۳۴۷ و جواد نکونام متولد ۱۳۵۶ است اما برای آمار رسمی باید به منابع رسمی استناد کرد.
