لیست تیم ملی برای جام جهانی در گذر زمان/عکس
معمولا در همه جای دنیا وقتی لیست تیم ملی منتشر می شود، همه صحبت ها به سمت خوب و بد می رود. کی باید می بود و کی نیست و کی نباید باشد اما اینجا ما در ایران با همه دنیا فرق داریم.
اینجا هر وقت لیست تیم ملی منتشر می شود همه سراغ تقویم و ماشین حساب می روند چون باید میانگین سنی بازیکنان را حساب کنیم و بدانیم تیم ملی ما چند ساله شده است! حتی در دوره امیر قلعه نویی که با شعار جوانگرایی روی کار آمد، نه تنها این روند متوقف نشد، بلکه خیلی بدتر هم شد.
آنها می گویند آمار و ارقام بهترین قاضی هستند، زیرا آنها بدون احساس قضاوت می کنند. با نگاهی به دوره های حضور ایران در جام جهانی و مقایسه جوان ترین و مسن ترین بازیکنان هر تیم به راحتی می توان به پیشرفت فوتبال ملی کشورمان در فاصله 50 ساله بین اولین و آخرین حضور در جام جهانی پی برد.
آرژانتین در جام جهانی 1978 کمترین میانگین سنی تاریخ فوتبال ایران را در طول جام جهانی داشت. در تیمش ابراهیم قاسم پور – متولد 20 شهریور 1336- با 20 سال و 9 ماه سن جوان ترین بازیکن فیکس هم بود. علی پروین نیز به عنوان کاپیتان تیم – متولد 20 مهر 1325- با 31 سال و 8 ماه مسن ترین بازیکن ما بود.
در جام جهانی 1998 فرانسه که اولین صعود ما بعد از انقلاب اسلامی بود، ایویچ تیم را بست. در تیم خود مهدی مهدوی کیا – دومین متولد مرداد 1356- 20 سال و 10 ماه کوچکترین و نادر محمدخانی – اولین متولد شهریور 1342- با 34 سال و 9 ماه سن، مسن ترین بازیکن، هر دو در تیم اصلی هم بازی می کردند.
در جام جهانی 2006، برونکو تیم را به آلمان هدایت کرد و در آنجا نیز روی نیمکت بود. حسین کعبی – اولین متولد مهر 1364- با 20 سال و 8 ماه سن جوان ترین بازیکن آن تیم و علی دایی اولین متولد شد. فروردین 1348- با 37 سال و سه ماه مسن ترین بازیکن
با آمدن کارلوس کی روش پروژه تغییر نسل آغاز شد. حاصل کار او صعودهای پیاپی به جام جهانی و در برزیل 2014 علیرضا جهانبخش – متولد 20 مرداد 1372- با 20 سال و 10 ماه سن، جوان ترین بازیکن و رحمان احمدی – متولد 8 مرداد 1359- با 33 سال و 10 ماه سن، مسن ترین بازیکن ما بود که البته بازی نکرد.
کی روش در جام جهانی 2018 روسیه دوباره این فهرست را زیر و رو کرد. سعید عزت اللهی – متولد 10 مهر 1375- با 21 سال و 8 ماه سن جوان ترین بازیکن دوران ما و مسعود شجاعی متولد 19 بود. خرداد 1363- با 34 سال سن مسن ترین بازیکن البته در این مدت کاپیتان فقط عضو تیم بود و بازی نکرد.
و در نهایت در جام جهانی 2022 قطر، کارلوس که سه ماه قبل از جام به تیم ملی بازگشت و بلافاصله 10 جوان را دعوت کرد، چاره ای جز انتخاب از لیست بلند بالا نداشت. تیمی را با خود برد که بارها گفت اگر زودتر می آمد این 10 جوان جای 10 بازیکن قدیمی را می گرفتند و جای آنها بازی می کردند. همون کاری که دوره قبل کرد و همه فهمیدن منظورش کیه!
در این دوره ابوالفضل جلالی – متولد 5 تیر 1377- 24 سال و 4 ماه جوان ترین بازیکن ما بود و شجاع خلیل زاده – متولد 24 اردیبهشت 1368- با 33 سال و 7 ماه مسن ترین بازیکن. البته فراموش نکنیم که اگر امید ابراهیمی مصدوم نمی شد، کیروش او را می برد و در آن صورت لقب مسن ترین بازیکن به شجاع نمی رسید.
و حالا به لیست امیر قلعه نویی برای جام جهانی 2026 آمریکا نگاه کنید؛ امیرمحمد رزاقی نیا – متولد ۲۲ فروردین 2005- 20 سال و سه ماه جوان ترین بازیکن و شجاع خلیل زاده – متولد 24 اردیبهشت 1368- این بار با 37 سال و یک ماه دوباره عنوان مسن ترین بازیکن را به خود اختصاص داده است. رکوردی که در تاریخ فوتبال ایران و در دوران جام جهانی بی سابقه بود!
این آمار به عنوان نمونه ارائه شده و میانگین سنی تیم ملی در اخبار منتشر می شود. اما برای استفاده از این آمار ذکر دو نکته ضروری است; اول تمام دوره های حضور ایران در جام جهانی به جز 2022 قطر خرداد ماه شمسی برگزار می شود و سن بازیکنان بر این اساس محاسبه می شود. یعنی خرداد ۱۳۵۷، خرداد ۱۳۷۷، خرداد ۱۳۸۵، خرداد ۱۳۹۳، خرداد 1397 و اکنون خرداد 1405 و تنها دوره قبلی در آذر ما در سال 1401 به میدان رفتیم.
نکته دوم این است که سن بازیکنان بر اساس اسناد رسمی مانند شناسنامه و گذرنامه آنها محاسبه می شود و همه می دانیم که بسیاری از این بازیکنان شناسنامه جعلی دارند و از نظر فوتبالی جوان هستند. به عنوان مثال علی پروین متولد 1323، علی دایی متولد 1347 و جواد نکونام متولد 1356 است اما برای آمار رسمی باید به منابع رسمی استناد کرد.
